Chin Cafang Kom Dan

LAICA NGAN KOM DAN

Tongfang kom ding kom lo le, kom lo ding kom hi siar sual a awl tuk ruangah le kan ca ngan mi sullam a tidanglam thei ruangah theih a tul zet. Curuangah tongfang ngan kom dan cu a hnuai lam vekin a tawi thei bik le a fiang thei bikin ngan a si.

  1. Duhsan pakhat nei mi tongfang pohpoh cu kom ding. Ttn. 1. Awloksong 2. Anka 3. Boruak. Camcin
  2. A hram a thuahaw mi tongfang kom ding. Ttn. Belbel 2. Cengceng. 3. Pohpoh
  3. Hrekthuan tongfang kom ding. Ttn. 1. Bembi 2.Fuahfo 3.Kuahko
  4. Milai hmin ngan tikah kom lo ding, cafang tumpiih thawk thluh ding. Ttn. Than Bil Luai, No Than Kap
  5. Ram hmin le khaw hmin pawl cu kom ding, cun a thawknak lawng cafang tumpi hman ding. Ttn. Lairam, Lotharawn. Asinan san dangdang nei mi cu a dangdangin ngan ding. Ttn. Sim Dihai, Old KhuangLung.
  6. Nambar hmuahhmuah cu a lakih “le” a um lo ahcun peh thluh ding. Pakhat, Zakhat, Za le sawmnga
  7. Cawlhkar hmin le thla hmin cu a thawknak lawng cafang tum hmanih ngan kom thluh ding. Ttn. Rinni, Nipini, Meisen (January), Fanger (October)

 

TONGFANG HRAM LE THUBET NGAN KOM DING

Thubet phun hnih a um ih, thuhmaibet le thudungbet an si, Thubet cu kiang ih thu thawn ngan kom ding asi.

1.Thuhmaibet

Lai tongah thuhmaibet ci dangdang a um.

Sa: sabek, sakhi, saphai, sakuh, adt…

Ca: calai, catluan, casual, cabu, cabawm, cahnah, adt…..

Pa: pakhat, pahnih, pathum, parol, pahmei, adt…….

Khua: khuanu, khuapa, khuaruat, khuangai, khuavang, adt………

Khaw: Khawkhan, khawlai, khawtluang, khawsia, khawte, khawri, adt…..

Va: valah, vaca, vakok, vanim, vavu, vahui

Ti: tithianghlim, tifel, tihlo, timawi, tithe, tilawm, tifuh, adt…..

  1. Thudungbet
  2. Uarnak. Ti em- ti emah. Taktak- taktakah
  3. Hngawngsalnak ( Reflexive Marker) Ttn. Kholh- kholhaw
  4. Tuankhawmnak. El- elaw: Nuho an elaw. Lek- lekaw: Nauhak pawl an lekaw
  5. Tuahrel hmin ih tuahnak. Umnak, cennak, telnakm, duhnak, bawmnak
  6. Fiangternak Cangcop hmin ih tuahnak. Mawizia, thatzia, sunlawizia
  7. Tuahrel ihsin fiangtertu tuahnak. Nelum, duhum, tihnung,
  8. Thil hmin dungbet

Rualpi, fehpi, tanpi, umpi, adt….

  1. A note hmuhsaknak. Vokte, arte, cawte, sete, uite
  2. A te ci relnak. Keite, lungte, khaute, ngate, adt…..
  3. Tisal/tisak hmuhsaknak. Pesal, Lasal, dilsal, peksak, ngansak
  4. Hnawn hmuhsaknak. Fehsan, thihsan, tlunsan, tuansa, zirsan, adt……
  5. Teter hmuhsaknak. Tuahter, fehter, thoter, mawiter, adt…
  6. Sinak langtertu Neitu, zirhtu, betu, hruaitu,adt……
  7. Hminsawng thudungbet. Amah, anmah, keimah, nangmah, adt……
  8. Fiangtertu thudungbet. Tihnungza, duhnungza, hahioza, ningzakza, zangfahza, mangbangza, adt….

 

Source: Salai Sen Ro Sang, “Lai Ca Ngan Kom Dam”, 2018.

Advertisements